قطاب میراث شیرین یزد
در دل کویر، جایی که گرمای تابستان و سرمای زمستان فرهنگی منحصربهفرد در آشپزی پدید آورده، شیرینیای متولد شده که از مرز زمان و جغرافیا گذشته و به یکی از محبوبترین سوغاتیهای ایران بدل شده است: قطاب.
فرهنگ غذایی کویر: سنتی که با طبیعت هماهنگ است
استانهایی مانند یزد و کرمان که در منطقهای خشک و بیابانی واقع شدهاند، رژیم غذایی ویژهای دارند که با اقلیم منطقه همخوان است. در تابستانهای سوزان، غذاهای آبکی مانند انواع آش و شلهزرد جایگاه ویژهای در سفره دارند و در زمستانهای سرد، مصرف خوراکیهای انرژیزا و نسبتاً شیرین مانند شیرینیهای سنتی افزایش مییابد.
قطاب، یکی از شناختهشدهترین این شیرینیها، نهتنها بخشی از خوراک زمستانی مردم کویر است، بلکه امروز به نمادی از هنر شیرینیپزی ایرانی تبدیل شده است.
قطاب: میراث شیرین یزد
قطاب تنها یک شیرینی نیست؛ یک میراث فرهنگی ناملموس است که نسلبهنسل در یزد و کرمان انتقال یافته است. گرچه برخی مورخان پیشینه قطاب را به دوران پیش از اسلام نسبت میدهند، نخستین اشارههای مکتوب جدی به آن را میتوان در متون دوره قاجار یافت.
این شیرینی از دو بخش اصلی تشکیل شده است:
- خمیر بیرونی: ترکیبی لطیف از آرد، زرده تخممرغ، شیر، و گاهی روغن که پس از سرخ شدن، پوستهای ترد و خوشطعم ایجاد میکند.
- مغز درونی: ترکیبی از پودر بادام یا گردو، هل معطر و پودر قند، که با هر گاز، طعمی متعادل از شیرینی و عطر ادویه شرقی را بههمراه دارد.
قطاب یزدی، کرمانی و عسلی: تفاوتها در دل شباهتها
سه نوع قطاب اصلی در ایران وجود دارد:
- قطاب یزدی: متداولترین نوع با ظاهری گرد، با مغزی از بادام و پودر قند.
- قطاب کرمانی: کمی بزرگتر، معمولاً با مغز گردو یا بادام در ترکیب متفاوت و گاهی طعمدهی با دارچین.
- قطاب عسلی: گزینهای سالمتر برای کسانی که قند سفید را محدود میکنند؛ در این نوع، از عسل طبیعی بهجای پودر قند استفاده میشود که طعمی گرمتر و بافتی متفاوت دارد.
وسنام و نگاه نو به اصالت
در وسنام، باور داریم که شیرینیهای سنتی فقط طعم نیستند؛ آنها روایتگر تاریخ، اقلیم و سبک زندگی ایرانی هستند. قطاب برای ما صرفاً یک محصول نیست، بلکه بازتعریف اصالت در قالبی معاصر است. از انتخاب دقیق مواد اولیه تا بستهبندی هنرمندانهای که از فرهنگ کویری الهام گرفته شده، هر قطعه قطاب وسنام پیامی دارد: طعم کویر، در اوج لطافت.
